Deklaracja CEEB to obowiązek każdego właściciela i zarządcy budynku posiadającego źródła ciepła o mocy do 1 MW — a więc praktycznie wszystkich domów, mieszkań i budynków usługowych w Polsce. Wystarczy kilka minut online przez profil zaufany, a jej brak grozi grzywną do 5 000 zł i utratą dostępu do dotacji na wymianę pieca.
Co to jest CEEB i po co w ogóle istnieje?
CEEB — Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków — to ogólnopolska baza danych, w której właściciele i zarządcy budynków rejestrują źródła ciepła i spalania paliw. Baza działa od 1 lipca 2021 r. i jest prowadzona przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego w ramach systemu ZONE. Jej celem jest inwentaryzacja pieców i kotłów w Polsce — punkt wyjścia do walki ze smogiem, planowania programów antysmogowych i kierowania dotacji do właściwych adresatów.
Mówiąc wprost: bez danych o tym, czym Polacy ogrzewają domy, nie ma jak zaplanować wymiany „kopciuchów" ani skutecznie przyznawać dofinansowań z programu Czyste Powietrze. CEEB to fundament tej polityki.
Kto ma obowiązek złożyć deklarację CEEB?
Obowiązek spoczywa na właścicielu lub zarządcy budynku albo lokalu, w którym znajduje się źródło ciepła lub spalania paliw o mocy do 1 MW. To szeroka kategoria — obejmuje praktycznie każdego, kto ogrzewa budynek czymś innym niż wyłącznie sieć ciepłownicza bez własnego urządzenia.
Deklarację składają:
- właściciele domów jednorodzinnych z dowolnym ogrzewaniem (kocioł węglowy, gazowy, pelet, pompa ciepła, kominek)
- właściciele mieszkań z indywidualnym ogrzewaniem (piec gazowy, elektryczny, kominkowy)
- zarządcy i wspólnoty mieszkaniowe posiadające wspólne kotłownie
- właściciele budynków rekreacyjnych i letniskowych z jakimkolwiek ogrzewaniem
- właściciele i zarządcy budynków niemieszkanych (biura, sklepy, hale) z instalacją grzewczą poniżej 1 MW
Jeśli budujesz dom lub instalujesz nowe ogrzewanie, deklarację musisz złożyć do systemu CEEB w ciągu 14 dni od pierwszego uruchomienia nowego źródła ciepła. To samo dotyczy wymiany starego kotła na nowy.
Formularz A czy formularz B — który wybrać?
System CEEB przewiduje dwa typy deklaracji. Wybór zależy od charakteru budynku, nie od właściciela.
| Formularz | Dla kogo | Przykłady |
|---|---|---|
| Formularz A | Budynki mieszkalne i lokale mieszkalne | Dom jednorodzinny, blok mieszkalny, kamienica, mieszkanie z własnym kotłem |
| Formularz B | Budynki niemieszkalne i lokale niemieszkalne | Biuro, sklep, hala produkcyjna, budynek usługowy, garaż z ogrzewaniem |
W obu formularzach wpisujesz: dane identyfikacyjne (imię, nazwisko, PESEL lub NIP), adres budynku, liczbę lokali (dla budynków wielorodzinnych), a przede wszystkim — rodzaj, liczbę i typ paliwa każdego źródła ciepła. Dla kotłów na paliwa stałe konieczne jest podanie klasy kotła (3, 4, 5 lub Ecodesign).
Jak złożyć deklarację CEEB — online i papierowo?
Zdecydowanie najwygodniej zrobić to przez internet — zajmuje kilka do kilkunastu minut i jest całkowicie bezpłatne. Formularz papierowy działa jako alternatywa dla osób bez dostępu do profilu zaufanego.
Jeśli wolisz złożyć papierowo — pobierz formularz ze strony GUNB lub gminy, wypełnij go i złóż osobiście w urzędzie gminy (wójt, burmistrz, prezydent miasta) albo wyślij pocztą. Brak natychmiastowego UPO — pracownik urzędu przetwarza formularz ręcznie.
Jakie są terminy — kiedy minął i co teraz?
Pierwotny termin dla właścicieli istniejących budynków (źródła ciepła uruchomione przed 1 lipca 2021 r.) upłynął 30 czerwca 2022 r. Osoby, które go nie dotrzymały, mogą i powinny złożyć deklarację teraz — GUNB komunikował, że samo zgłoszenie przed wszczęciem kontroli chroni przed sankcją. Brak wpisu ujawniany dopiero podczas kontroli — to ryzyko kary.
Dla nowych instalacji obowiązuje sztywna reguła: 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia źródła ciepła lub jego wymiany (art. 27g ust. 1 ustawy). Nie ma tu wyjątków — nowy kocioł, nowa pompa ciepła, instalacja kominka wymagają aktualizacji w systemie.
Jakie kary grożą za brak deklaracji CEEB?
Przepisy art. 27h ustawy przewidują dwa poziomy sankcji w zależności od trybu postępowania:
| Tryb | Organ | Maksymalna kara |
|---|---|---|
| Mandat karny (wykroczenie) | Straż miejska / gminna, inspekcja ochrony środowiska | do 500 zł |
| Grzywna sądowa (postępowanie KW) | Sąd rejonowy | do 5 000 zł |
Dodatkowe ryzyko: złożenie fałszywej deklaracji (np. wpisanie innego kotła niż rzeczywiście użytkowany) podlega odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń zgodnie z art. 233 Kodeksu karnego.
Po co CEEB — inwentaryzacja pieców, smog i dotacje
Za obowiązkiem stoi realna logika. Polska jest jednym z najbardziej zanieczyszczonych krajów Europy pod kątem pyłów PM2,5 i PM10 — a kluczowym źródłem niskiej emisji są stare piece domowe spalające węgiel kiepskiej jakości lub śmieci. CEEB daje po raz pierwszy pełny, wiarygodny obraz tego, czym ogrzewana jest każda polska nieruchomość.
Dane z CEEB są wprost powiązane z programami dotacyjnymi. Wniosek o dofinansowanie z Programu Czyste Powietrze wymaga potwierdzenia stanu wyjściowego — bez wpisu w CEEB wniosek nie przejdzie weryfikacji. Podobnie Program Moje Ciepło (dopłata do pompy ciepła) czy Program Ciepłe Mieszkanie dla mieszkańców bloków. Coraz więcej gmin uzależnia lokalne dotacje od aktualnego wpisu w ewidencji.
Jeśli planujesz też instalację paneli fotowoltaicznych, warto wiedzieć, że Program Mój Prąd nie wymaga wpisu CEEB — ale kompletny pakiet modernizacji (OZE + wymiana kotła) jest sprawniejszy, gdy dokumentacja jest od początku w porządku.
Kominiarze i e-protokół — jak wpisują dane do CEEB?
Od 18 września 2023 r. kominiarze mają obowiązek rejestrowania każdego przeglądu przewodów kominowych wyłącznie w systemie ZONE/CEEB. Papierowy protokół kominiarski nie ma już mocy prawnej — jedynym ważnym dokumentem jest e-protokół wygenerowany przez system i dostępny online. Kominiarz przegląda przewody, wpisuje wyniki do systemu, a właściciel automatycznie otrzymuje ustandaryzowany protokół elektroniczny.
Kominiarze mogą też weryfikować i uzupełniać dane o źródłach ciepła zadeklarowane przez właściciela. Jeśli podczas przeglądu kominiarz stwierdzi rozbieżność między tym, co jest w ewidencji, a tym, co faktycznie jest zamontowane — ma prawo odnotować to w systemie. To jeszcze jeden powód, by mieć aktualną deklarację.
Co z innymi deklaracjami — CEEB a deklaracja śmieciowa i świadectwo energetyczne
CEEB łatwo pomylić z innymi obowiązkami administracyjnymi dotyczącymi nieruchomości. Warto je rozróżnić:
- CEEB — rejestracja źródła ciepła (kocioł, kominek, pompa ciepła); składana raz, aktualizowana przy zmianie urządzenia; do wójta/burmistrza/prezydenta przez ZONE.
- Deklaracja śmieciowa — informacja o liczbie mieszkańców generujących odpady; składana do gminy; aktualizowana przy zmianie liczby osób; obowiązek odrębny od CEEB.
- Świadectwo energetyczne budynku — ocena efektywności energetycznej budynku (klasa A–G); sporządzane przez certyfikowanego audytora; wymagane przy sprzedaży lub wynajmie nieruchomości. Nie zastępuje deklaracji CEEB.
Wszystkie trzy dotyczą nieruchomości, ale służą różnym celom i mają różnych adresatów.
Czy warto skorzystać z dotacji po złożeniu deklaracji?
Właśnie — CEEB to nie tylko obowiązek, ale i otwarte drzwi do finansowania. Po wpisaniu do ewidencji starego kotła (zwłaszcza węglowego klasy 1–3) możesz ubiegać się o dotację na jego wymianę. Dostępnych jest kilka ścieżek:
- Czyste Powietrze — do 135 000 zł dofinansowania na wymianę kotła i termomodernizację
- Moje Ciepło — do 21 000 zł na pompę ciepła
- Ciepłe Mieszkanie — dla mieszkańców wielorodzinnych przez gminę
- Dofinansowanie do kotła gazowego lub pompy ciepła (myORLEN/PGNiG)
- Bon energetyczny — jednorazowe wsparcie finansowe dla gospodarstw domowych
- Bon ciepłowniczy — dla przyłączających się do sieci cieplnej
Najczęściej zadawane pytania
Czy kominek w salonie też trzeba zgłaszać do CEEB?
Tak — każdy kominek, piec kaflowy, koza czy inne urządzenie spalające paliwo stałe lub gazowe to źródło ciepła i spalania paliw w rozumieniu ustawy. Obowiązek rejestracji dotyczy go niezależnie od tego, czy jest głównym, czy dodatkowym źródłem ogrzewania. Brak wpisu naraża na taką samą karę jak w przypadku kotła.
Mam pompę ciepła i panele słoneczne — czy muszę zgłaszać do CEEB?
Pompa ciepła podlega rejestracji w CEEB jako źródło ciepła. Kolektory słoneczne do ciepłej wody użytkowej i panele fotowoltaiczne (prąd) również wpisuje się do ewidencji jako źródła energii elektrycznej lub ciepła. Zgłoszenie jest obowiązkowe nawet wtedy, gdy urządzenie nie spala żadnego paliwa.
Deklarację złożyłem 3 lata temu. Zmieniłem kocioł — co teraz?
Musisz złożyć nową deklarację w systemie CEEB w ciągu 14 dni od uruchomienia nowego kotła. Stara deklaracja pozostaje w systemie, ale nowe źródło ciepła musi być zarejestrowane osobno. Brak aktualizacji przy wymianie kotła to ten sam błąd formalny, co brak pierwotnego wpisu — z tymi samymi konsekwencjami karnymi.
Mieszkam w bloku z centralnym ogrzewaniem z sieci ciepłowniczej — czy muszę składać deklarację?
Jeśli budynek korzysta wyłącznie z miejskiej sieci ciepłowniczej i nie masz żadnego własnego urządzenia grzewczego ani spalinowego, deklarację składa zarządca budynku (wspólnota, administracja), wpisując węzeł cieplny. Jako indywidualny lokator nie masz osobnego obowiązku. Jeśli jednak masz w lokalu własny piec gazowy lub elektryczny — powinieneś zgłosić go osobno.
Jak sprawdzić, czy mój budynek ma złożoną deklarację CEEB?
Po zalogowaniu na zone.gunb.gov.pl przez profil zaufany możesz sprawdzić złożone deklaracje przypisane do Twojego adresu lub konta. Jeśli nie masz profilu zaufanego, możesz zapytać w urzędzie gminy — pracownicy mają dostęp do ewidencji dla swojej jednostki terytorialnej.
Co grozi za wpisanie do CEEB nieprawdziwych danych — np. innego kotła?
Deklaracja CEEB składana jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia (art. 27g ust. 3 ustawy w zw. z art. 233 Kodeksu karnego). Podanie nieprawdziwych informacji — np. zadeklarowanie kotła klasy 5 przy faktycznym użytkowaniu starego kotła klasy 3 — jest przestępstwem, a nie tylko wykroczeniem. Kara za fałszywe oświadczenie jest nieporównywalnie wyższa niż za opóźnienie w złożeniu deklaracji.
Czy złożenie deklaracji CEEB po terminie chroni przed karą?
W praktyce tak — GUNB komunikował wielokrotnie, że właściciele, którzy samodzielnie złożą zaległą deklarację przed wszczęciem postępowania, mogą uniknąć sankcji. Działa to analogicznie do instytucji czynnego żalu w prawie karnym skarbowym. Im szybciej złożysz zaległą deklarację, tym mniejsze ryzyko — szczególnie teraz, gdy kontrole intensyfikują się w całej Polsce.
Podstawa prawna i źródła
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2025 r., poz. 1419, z późn. zm.):
- Art. 27a — zakres danych gromadzonych w CEEB
- Art. 27b — osoby uprawnione do wprowadzania i weryfikacji danych (kominiarze)
- Art. 27g — obowiązek złożenia deklaracji, termin 14 dni, odpowiedzialność karna za fałszywe oświadczenia
- Art. 27h — sankcje: mandat do 500 zł, grzywna sądowa do 5 000 zł
Oficjalny portal CEEB/ZONE: zone.gunb.gov.pl. Pomoc techniczna: (22) 295 51 28, pomoc.ceeb@gunb.gov.pl. Szczegółową procedurę złożenia deklaracji znajdziesz na stronie Deklaracja źródeł ciepła (CEEB).